تبلیغات
اهالی بهشت و جهنم - نامۀ اعمال در روایات اسلامی

نامۀ اعمال در روایات اسلامی

نویسنده: مدیر وبلاگ
تاریخ: پنجشنبه 7 شهریور 1392 ـ 23:26

موضوع «نامۀ عمل» یا «صحیفۀ اعمال» بازتاب گسترده‌ای در روایات اسلامی دارد که به عنوان نمونه به چند حدیث آموزنده که هر کدام نکتۀ مهمی را در بر دارد اشاره می‌کنیم:

1. در حدیثی از امام صادق (علیه‌السّلام) می‌خوانیم:

«اِذا کانَ یَوْمُ الْقِیامَةِ دُفِعَ اِلَی الاْنسانِ کِتابُهُ، ثُمَّ قیلَ لَهُ اِقْرَأْ قلتُ: فَیَعْرفُ ما فیهِ؟ فَقالَ: اِنَّ اللهَ یُذْکِّرُهُ فَما مِنْ لَحْظَة وَ لا کَلِمَة وَ لا نَقْلِ قَدَم، وَ لا شَیء فَعَلَهُ اِلاّ ذَکَرَهُ کَأَنَّهُ فَعَلَهُ تِلْکَ السّاعَةِ! فَلِذلِکَ قالُوا یا وَیْلَتَنا ما لِهذا الْکِتابِ لا یُغادِرُ صَغِیرَةً وَ لا کَبیرَةً اِلاّ اَحْصاها؟!»:

«هنگامی که قیامت برپا شود نامۀ عمل انسان را به دست او می‌دهند سپس به او گفته می‌شود بخوان! ـ راوی می‌گوید: من عرض کردم آیا آنچه را در آن است می‌شناسد ـ فرمود: خداوند به او یادآوری می‌کند، هیچ چشم بر هم زدن، سخن گفتن و برداشتن گام و نه چیز دیگری که او انجام داده وجود ندارد مگر اینکه آن‌ها را به خاطر می‌آورد، گویی در همان ساعات انجام داده است و لذا می‌گویند ای وای بر ما! این چه کتابی است که هیچ کار بزرگ و کوچکی نیست مگر آنکه آن را شمارش و ثبت نموده است؟!.»

2. در یکی از خطبه‌های نهج‌البلاغه می‌خوانیم که امام امیرالمؤمنین (علیه‌السّلام) فرمود:

«وَنَسْتَغْفِرُهُ مِمّا اَحاطَ بِهِ عِلْمُهُ، وَ اَحْصاهُ کِتابُهُ، عِلْمٌ غَیْرُ قاصِر، و کِتابٌ غَیْرُ مُغادِر»:


«من از خدا مغفرت می‌طلبم از آنچه علمش به آن احاطه دارد و کتابش (نامۀ اعمال بندگان) آن را احصا کرده، علمی که قصوری در آن نیست و کتاب و نامه‌ای که چیزی را فروگذار نکرده است.»

3. در حدیثی از امام باقر (علیه‌السّلام) چنین آمده است:

«وَلَیْسَتْ تَشْهَدُ الْجَوارِحُ عَلَی مُؤْمِن، اِنّما تَشْهَدُ عَلَی مَنْ حَقَّتْ عَلَیْهِ کَلِمَةُ الْعَذابِ، فَاَمَّا الْمُؤْمِنُ فَیُؤْتی کِتابُهُ بِیَمینِهِ»:

«اعضای مؤمن بر ضد او شهادت نمی‌دهند، این شهادت مخصوص کسانی است که مستحق عذابند اما مؤمن، نامۀ اعمالش را به دست راست او می‌دهند.»

4. در حدیث دیگری از امام باقر (ع) می‌خوانیم که فرمود:

«خداوند متعال هنگامی که می‌خواهد به حساب مؤمن رسیدگی کند نامۀ عملش را به دست او می‌دهد و او را حسابرس خود می‌سازد و می‌فرماید: بندۀ من! آیا فلان کار و فلان کار را انجام داده‌ای؟ عرض می‌کند: پروردگارا! آری من انجام داده‌ام، می‌فرماید: من تو را بخشیدم و آن گناهت را (به خاطر حسنات فراوانی که انجام دادی) مبدل به حسنات کردم (در این هنگام او عاری از هر گناه در میان مردم ظاهر می‌شود) مردم می‌گویند: سبحان الله! آیا این بنده حتی یک گناه نداشته؟ و این همان است که خداوند در قرآن فرموده:


(فَاَمّا مَنْ اُوتِیَ کِتابَهُ بِیَمینِهِ فَسَوْفَ یُحاسَبُ حِساباً یَسیراً وَ یَنْقَلِبُ اِلی اَهْلِهِ مَسْرُوراً):

«اما کسی که نامۀ اعمالش به دست راستش سپرده شود حساب آسانی خواهد داشت سپس خوشحال به سوی خانوادۀ خود (در بهشت) می‌رود.» (سورۀ انشقاق، آیات 7 تا 9).

5. در سنن «ترمذی» از رسول خدا (صلّی‌الله علیه و آله و سلّم) چنین نقل شده است که فرمود:

«یُعْرَضُ النّاسُ یَوْمَ الْقِیامَةِ ثَلاثُ عَرْضات: فَامّا عَرْضَتانِ فَجِدالٌ وَ مَعاذیرٌ، وَ اَمَّا الْعَرْضَةُ الثّالِثَةُ فَعِنْدَ ذلِکَ تَطِیْرُ الصُّحُفُ فی الاْیْدی فَآخِذٌ بِیَمینِهِ، وَ آخِذٌ بِیَمینِهِ، وَ آخِذٌ بِشِمالِهِ»:

«مردم در روز قیامت سه بار (به پیشگاه خداوند یا دادگاه او) عرضه می‌شوند: اما در دو عرضۀ اول و دوم جدال و عذر خواهی‌هاست (گاه کوشش می‌کنند گناهان خود را متوجه دیگری سازند و گاه در مقام بیان عذر می‌آیند) و اما در عرضۀ سوم، نامه‌های اعمال پرواز می‌کند و در دست‌ها قرار می‌گیرد، گروهی به دست راست و گروهی به دست چپ.»

ضمناً از این تعبیر، معنای «تطایر کتب» که در عبارات مختلفی آمده است معلوم می‌شود و آن اینکه نامه‌های اعمال از محل اصلی (نزد عرش خدا یا علیین و سجین و... که مرکز جمع‌آوری آن‌هاست) حرکت می‌کنند و در دست صاحبانشان قرار می‌گیرند، این تعبیر به خوبی نشان می‌دهد که نامۀ اعمال، صفحۀ روح انسانی نیست بلکه آثاری است که در بیرون وجود او ثبت شده است. (دقت کنید).
1


1. پیام قرآن، جلد 6. (با تفاوت در متن)



تنزیل ـ قرآن آنلاین
نظرات () 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.