تبلیغات
اهالی بهشت و جهنم - نامۀ اعمال چیست و فلسفۀ آن كدام است؟

نامۀ اعمال چیست و فلسفۀ آن كدام است؟

نویسنده: مدیر وبلاگ
تاریخ: یکشنبه 3 شهریور 1392 ـ 23:05

در سورۀ اسراء آیۀ 13 می‌خوانیم:

(وَكُلَّ إِنسَانٍ أَلزَمْنَاهُ طَائِرَهُ فِی عُنُقِهِ وَ نُخْرِجُ لَهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ كِتَاباً یَلْقَاهُ مَنْشُوراً اقْرَأْ كِتَابَكَ).

«اعمال هر انسانی را به گردنش قرار داده‌ایم، ما روز قیامت كتابی برای او بیرون می‌آوریم كه آن را در برابر خود گشوده می‌بیند (این همان نامۀ اعمال اوست به او می‌گوییم:) كتابت را بخوان...»

در اینجا این سؤال مطرح می‌شود كه این نامه چیست و هدف از آن چه می‌باشد؟

‏از مجموع آیات و روایات استفاده می‌شود كه همۀ اعمال آدمی با تمام جزئیات در نامه‌ای ثبت می‌شود، و روز رستاخیز اگر نیكوكار باشد نامۀ اعمالش به دست راست او، و اگر بدكار باشد به دست چپ او می‌دهند.

این نامه بدون شک از جنس كتاب و دفتر و نامه‌های معمولی نیست، و لذا بعضی از مفسران گفته‌اند این نامۀ عمل چیزی جز «روح انسان» نمی‌باشد كه آثار همۀ اعمال در آن ثبت است زیرا ما هر عملی انجام می‌دهیم خواه ناخواه اثری در روح و جان ما می‌گذارد.

یا اینكه این نامۀ عمل، اعضای پیكر ما حتی پوست تن ما و از آن بالاتر زمین و هوا و فضایی است كه در آن اعمال خود را انجام می‌دهیم، چرا كه اعمال ما گذشته از اینكه در جسم و همۀ ذرات پیكر ما نقش می‌بندند، در هوا و زمین منعكس می‌شوند.


گرچه این آثار برای ما در این دنیا محسوس و درک كردنی نیست، اما بدون شک وجود دارد، و روزی كه در آن روز دید تازه‌ای پیدا می‌كنیم همۀ این‌ها را می‌بینیم و می‌خوانیم.

تعبیر به «خواندن» هرگز نباید ما را از آنچه در تفسیر بالا ذكر شد منحرف سازد، زیرا خواندن نیز مفهوم وسیعی دارد كه هرگونه مشاهده را در معنی وسیعش جای می‌دهد، مثلاً در تعبیرات روزمره گاه می‌گوییم در چشم‌های او خواندم كه چه تصمیمی دارد و یا فلان عمل را كه از فلانی سرزد، بقیه‌اش را خواندم، همچنین تعبیر به خواندن در مورد عكس‌هایی كه از بیماران می‌گیرند نیز امروز رایج است.

روی همین جهت است كه در آیات قرآن می‌خوانیم خطوط این نامۀ عمل به هیچ وجه قابل انكار نیست زیرا كه آثار واقعی و تكوینی خود عمل است، درست مانند صدای ضبط شده انسان یا عكسی كه از او گرفته‌اند و یا اثر انگشت او.

بدون شک، بیان گسترده و شرح نامۀ اعمال در آیات قرآنی و روایات، مخصوصاً با توجه به اینكه تمام جزئیات اعمال و سخنان و نیات در آن ثبت می‌شود در درجۀ اول به منظور آثار تربیتی آن است...

درست است كه احاطۀ علمی پروردگار مافوق همۀ این‌ها است و كسی كه ایمان كامل به احاطۀ علمی خداوند و حضور وجودی او در همه‌جا و هر زمان دارد، نیازی به نامۀ اعمال ندارد، ولی در غالب مردم، توجه به این حقیقت می‌تواند منشأء آثار فراوانی باشد.

كسی كه می‌داند دایماً نوار ضبط صوتی همراه او است و یک دستگاه كاملاً مجهز فیلم‌برداری در خلوت و اجتماع از باطن و ظاهر و درون و بیرون او، فیلم‌برداری می‌كند، و سرانجام تمام این فیلم‌ها و آن نوارها، به صورت پروندۀ زنده و گویا و غیر قابل انكاری در یک دادگاه عدل بزرگ مطرح می‌شود، به طور یقین چنین انسانی كاملاً مراقب اعمال و رفتار و گفتار خویش خواهد بود و تقوای نیرومندی بر درون و برون وجود او حاكم می‌شود.

ایمان به مسئلۀ نامۀ عمل كه هر صغیر و كبیری در آن مستطر است و فرشتگانی كه شب و روز با انسانند و مأمور ثبت و ضبط این اعمالند، و ایمان به این حقیقت كه در صحنۀ محشر، نامۀ اعمال در برابر دیدۀ همگان گشوده می‌شود و تمام گناهان مستور در آن نمایان می‌گردد و مایۀ رسوایی در میان دوست و دشمن است عامل بازدارندۀ عجیبی از گناهان است.

به عكس، نامۀ اعمال نیكوكاران سبب آبرو و اعتبار و افتخار آن‌ها می‌گردد، حتی از آنچه در مثال نوار و فیلم گفته شد برتر و بالاتر و مؤثرتر است و این انگیزۀ مهمی بر اعمال نیک خواهد بود، منتها گاه ایمان‌ها ضعیف است و گاه حجاب غفلت مایۀ دوری انسان از این حقایق مهم می‌گردد، وگرنه ایمان به این اصل قرآنی برای تربیت هر انسانی كافی است.1

در احتجاج طبرسی آمده است «مردی از امام صادق (علیه‌السّلام) پرسید: علت وجود ملائکۀ مأمور ثبت اعمال نیک و بد چیست؟ با اینکه می‌دانیم خداوند «عالم السّر و الخفیات و ما هو اخفی» است و هر چیزی را که مخفی‌تر از آن وجود ندارد می‌داند؟! امام (ع) در پاسخ فرمود:

«اِسْتَعْبَدَهُم بِذلِکَ وَجَعَلَهُمْ شُهُوداً عَلی خَلْقِهِ لِیَکُونَ الْعِبادُ بِمُلازَمَتِهِمْ اِیّاهُمْ اَشَدَّ عَلی طاعَةِ للهِ مُواظَبَةً، وَ عَنْ مَعتصیَتِهِ اَشَدَّ اِنْقِباضاً، وَکُمْ مِنْ عَبْد یَهِمُّ بِمَعْصیَة فَذَکَرَ مَکانَهُما فَارْعوی و کَفَّ، فَیَقُول رَبِّی یُرانی، و حَفَظَتی عَلیَّ بِذالِکَ تَشْهَدا!»:

«خداوند این فرشتگان را مأمور عبادت خود ساخته و آن‌ها را شهود بر بندگانش قرار داده، تا بندگان به خاطر ملازمت آنان بیشتر مواظب اطاعت الهی باشند و از معصیت او بیشتر اجتناب کنند، و چه بسیار بندگانی که تصمیم بر گناه می‌گیرند سپس به یاد این دو فرشته می‌افتند و خودداری می‌کنند و می‌گویند: پروردگار ما، ما را می‌بیند و فرشتگان حافظ اعمال نیز گواهی می‌دهند.»
2


1. یکصد و هشتاد پرسش و پاسخ. (با تفاوت در متن)
2. پیام قرآن، جلد 6. (با تفاوت در متن)



تنزیل ـ قرآن آنلاین
نظرات () 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.