تبلیغات
اهالی بهشت و جهنم - معاد

معاد

نویسنده: مدیر وبلاگ
تاریخ: شنبه 26 مرداد 1392 ـ 23:53

(کَما بَدَأَکُمْ تَعُودُونَ). (سورۀ اعراف، آیۀ 29)

«(و بدانید) همان گونه که در آغاز شما را آفرید (بار دیگر در رستاخیز) بازمی‌گردید.»

در آیات دیگری از قیامت تعبیر به «عود» و بازگشت انسان‌ها شده است که منظور از آن بازگشت به حیات مجدد است، در آیۀ مورد بحث می‌خوانیم: «همان گونه که در آغاز شما را آفرید (بار دیگر در قیامت) بازمی‌گردید»: (کَما بَدَأَکُمْ تَعُوْدُونَ).

قابل توجه اینکه تعبیر «عود» حتی در لسان مشرکان و منکران معاد نیز بوده است که می‌گفتند: «چه کسی می‌تواند ما را به زندگی مجدد بازگرداند؟»: (فَسَیَقُولُونَ مَنْ یُعیدُنا). و قرآن در پاسخ آن‌ها می‌گوید: «بگو: "همان کسی که شما را در آغاز آفرید!"»: (قُلْ الَّذِی فَطَرَکُمْ أَوَّلَ مَرَّة) (سورۀ اسراء، آیۀ 51)، تعبیر به معاد نیز از همین‌جا گرفته شده.

ضمناً این تعبیر دلیل روشنی بر مسئلۀ معاد جسمانی است چرا که روح در حقیقت بازگشتی ندارد بلکه به بقای خود بعد از مرگ ادامه می‌دهد و این حیات جسمانی است که در قیامت بازگشت می‌کند و روح به آن می‌پیوندد.

نکتۀ مهمى که یادآورى آن در اینجا لازم به نظر مى‌رسد این است که طبق تفسیرى که براى آیۀ مورد بحث ذکر شد تشبیه در مورد اصل بازگشت به حیات است. (این تفسیر را مرحوم طبرسى در آغاز کلامش آورده و در روح‌البیان نیز آن را به عنوان تفسیر آیه انتخاب کرده است)

ولى گروهى از مفسران از جمله فخر رازى در تفسیر کبیر و علاّمه طباطبایى در المیزان و صاحب المنار در تفسیر المنار و بعضى دیگر گفته‌اند که تشبیه در این قسمت است که خداوند در آغاز مردم را به صورت دو گروه آفرید: گروهى مؤمن و گروهى کافر ـ گروهى در پرتو هدایت انبیاء، راه هدایت را برگزیدند و گروهى بر اثر وسوسه‌هاى شیاطین، راه ضلالت را ـ و در قیامت نیز به صورت دو گروه محشور خواهند شد: مؤمن و کافر، سعادتمند و شقاوتمند و آیۀ بعد از این آیه (فَرِیْقاً هَدى وَ فَرِیْقاً حَقَّ عَلَیْهِمُ الضَّلالَةُ) (سورۀ اعراف، آیۀ 30) را شاهد این تفسیر دانسته‌اند.

عجیب‌تر اینکه فخر رازى آن را دلیل بر مسئلۀ جبر و سعادت و شقاوت ذاتى پنداشته است!.

در حالى که اگر به آیات دیگر قرآن که شبیه این آیه است نظر بیفکنیم خواهیم دانست که تشبیه در مسئلۀ هدایت بعد از مرگ است نه هدایت و ضلالت در دنیا. در سورۀ روم، آیۀ 11 مى‌خوانیم:

(اَللهُ یَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ یُعِیْدُهُ ثُمَّ اِلَیْهِ تُرْجَعُونَ):

«(آگاه باشید) خداوند آفرینش را آغاز مى‌کند سپس آن را بازمى‌گرداند سپس شما به سوى او بازگردانده مى‌شوید.»

و در آیۀ 27 همین سوره می‌خوانیم:

(وَ هُوَ الَّذِی یَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ یُعیدُهُ وَ هُوَ اَهْوَنُ عَلَیْهِ):

«او کسی است که آفرینش را آغاز می‌کند سپس آن را بازمی‌گرداند و این کار برای او آسان‌تر است.»

آیات متعدد دیگری نیز همین معنا را می‌رساند. (سورۀ یونس، آیات 4 و 34 ـ سورۀ نمل، آیۀ 64 ـ سورۀ عنکبوت، آیۀ 19)

ممکن است در اینجا گفته شود که تفسیر آیه به مسئلۀ سعادت و شقاوت همان چیزی است که در تفسیر علی‌بن‌ابراهیم از ابی‌الجارود نقل شده است که امام باقر (علیه‌السّلام) فرمود: «همان گونه که در آغاز گروهی را مؤمن و گروهی را کافر، گروهی را سعادتمند و گروهی را شقاوتمند آفرید، همین طور در قیامت مردم به دو گروه تقسیم می‌شوند: گروهی هدایت یافته و گروهی گمراه»: «خَلَقَهُمْ حِیْنَ خَلَقَهُمْ مُوْمِناً وَ کافراً وَ سَعیداً وَ شقِیّاً وَ کَذلِکَ یَعُودُوْنَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ مُهْتَدیِاً وَ ضالاً ...»

ولی بدون شک این حدیث از احادیث متشابه است و راوی آن ابوالجارود که نامش زیادبن‌منذر می‌باشد از کسانی است که در کتب رجال مذمّت شدیدی از او شده حتی بعضی نام سَرْحُوب که یکی از نام‌های شیطان است بر او گذارده‌اند، در بعضی از روایات کذاب و کافر شمرده شده و او را مؤسس مذهب منحرف جارودیّه (فرقه‌ای از زیدیه) می‌دانند.

بنابراین صحیح همان تفسیر اول است.1



1. پیام قرآن، جلد 5. (با تفاوت در متن)



تنزیل ـ قرآن آنلاین
نظرات () 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.