تبلیغات
اهالی بهشت و جهنم - سؤال قبر چیست؟

سؤال قبر چیست؟

نویسنده: مدیر وبلاگ
تاریخ: سه شنبه 22 مرداد 1392 ـ 00:12

«محقّق خویی» در «منهاج‌البراعة» (شرح نهج‌البلاغه) می‌گوید: مسلمانان اتفاق نظر دارند که سؤال قبر حق است؛ بلکه می‌توان آن را از ضروریات دین شمرد؛ تنها گروه اندکی از مُلحدان به مخالفت با آن برخاسته‌اند... در حدیثی از امام صادق (علیه‌السّلام) آمده است:

«لَیْسَ مِنْ شِیعَتِنَا مَنْ أَنْکَرَ ثَلاَثَةً: اَلْمِعْرَاجَ وَ سُؤالَ الْقَبْرِ وَ الشَّفَاعَةَ»:

«کسی که سه چیز را انکار کند از پیروان ما نیست: معراج، سؤال قبر و شفاعت.»

روایات فراوان دیگری نیز در منابع اسلامی در این زمینه وارد شده و در آن‌ها آمده است: هنگامی که انسان را در قبر می‌گذارند دو فرشته به سراغ او می‌آیند و از اصول عقاید او، توحید و نبوّت و ولایت امامان (ع) پرسش می‌کنند و حتی مطابق بعضی از این روایات از چگونگی صرف عمر و طریق کسب اموال و صرف آن‌ها نیز پرسش می‌کنند؛ چنانچه از مؤمنان راستین باشد به خوبی از عهدۀ پاسخ برمی‌آید و مشمول رحمت و عنایات الهی می‌شود و اگر از گنهکاران منحرف باشد در پاسخ این سؤالات درمی‌ماند و گرفتار عذاب دردناک برزخی می‌شود.

این نکته قابل توجه است که از قراین موجود در روایات استفاده می‌شود که سؤال و جواب قبر، یک سؤال و جواب سادۀ معمولی نیست که انسان مطابق میل خود پاسخ گوید و خود را نجات دهد، بلکه سؤالی است که پاسخ آن از درون جان انسان و متن عقاید و اعمال او برمی‌خیزد. گویی جوابی است از عمق تکوین و باطن انسان و در حقیقت این نخستین دادگاه عدل الهی است که در آغاز ورود او به عالم برزخ انجام می‌گیرد.

به تعبیری دیگر: حادثۀ سنگین مرگ به قدری عظیم است که انسان را به کلی از خود بی‌خود می‌کند و روح او گویی محتوایش را از دست می‌دهد مگر اینکه در چیزی آن چنان ثابت‌قدم باشد که در برابر چنین حادثه‌ای نیز به فراموشی سپرده نشود.

مرحوم «علاّمه مجلسی» می‌گوید: مشهور در میان متکلمان امامیه این است که سؤال قبر جنبۀ عمومی ندارد بلکه مربوط به کسانی است که در درجات بالای ایمان یا کفر قرار داشته باشند، ولی مستضعفین و کودکان و دیوانگان سؤال قبر ندارند.

مرحوم «علاّمه خویی» بعد از نقل این کلام می‌گوید: «اخبار متعددی در کتاب «کافی» و غیر آن وارد شده که گواهی بر این معنا می‌دهد.»

در اینجا یک پرسش باقی می‌ماند: آیا سؤال قبر از این بدن جسمانی خواهد بود و پاسخ نیز از سوی همین بدن داده می‌شود؟ یا اینکه پرسش و پاسخ از روح انسان در عالم برزخ است که در کنار بدن قرار می‌گیرد؟ و به تعبیر دیگر: سؤال از روح در قالب مثالی است یا از همین جسم مادّی عنصری؟

در اینجا نظرهای گوناگونی بیان شده؛ بعضی معتقدند روح به طور موقت به جسم بازمی‌گردد (البته نه به طور کامل بلکه به مقداری که قادر به پاسخ سؤال باشد) و از سوی فرشتگان خدا مورد سؤال قرار می‌گیرد و پاسخ می‌گوید.

ولی مرحوم «علاّمه مجلسی» در تحقیقی که پیرامون احادیث این باب دارد در یکی از سخنانش چنین می‌گوید:

«الْمُرَادُ بِالْقَبْرِ فِی أَکْثَرِ الاَْخْبَارِ مَایَکُونُ الرُّوحُ فِیهِ فِی عَالَمِ الْبَرْزَخِ»:

«مراد به قبر در اکثر اخبار، چیزی است که روح در آن در عالم برزخ قرار دارد (یعنی قالب مثالی نه این جسم مادّی عنصری).»

سپس می‌افزاید: «این در صورتی است که ما روح را مجرد از مادّه بدانیم، ولی اگر برای روح نوعی جسم لطیف قایل شویم بدون نیاز به قالب مثالی، مسئلۀ سؤال و جواب قبر حل می‌شود.»

از اینجا پاسخ شبهه‌ای که بعضی از ناآگاهان مطرح می‌کنند که ما اگر دهان مردگان را علامت‌گذاری کنیم و بعد از گذشتن یکی دو روز، قبر را بشکافیم هیچ اثری که نشان دهد آن‌ها سخن گفته‌اند مشاهده نمی‌شود روشن می‌گردد؛ زیرا سؤال و جواب از این بدن و با این دهان مادّی نیست تا دنبال چنین اثری باشیم.

از جمله اموری که بر صحّت کلام «علاّمه مجلسی» گواهی می‌دهد آیۀ شریفۀ «رَبَّنَا أَمَتَّنَا اثْنَتَیْنِ وَ أَحْیَیْتَنَا اثْنَتَیْنِ؛ پروردگارا! ما را دوبار میراندی و دوبار زنده کردی» (سورۀ غافر، آیۀ 11) می‌باشد؛ این سخن را گنهکاران در قیامت در پیشگاه خدا می‌گویند و نشان می‌دهد که «اِحیا» دو مرتبه بیشتر صورت نگرفته: یکی در دنیا و دیگری در قیامت. اگر این بدن جسمانی در قبر پاسخگو باشد باید حیات موقتی نیز در قبر پیدا کند و در نتیجه، انسان صاحب سه حیات و سه مرگ خواهد شد: (حیات در دنیا و حیات در قبر و حیات در قیامت، و مرگ قبل از حیات در دنیا و مرگ در پایان عمر و مرگ بعد از حیات در قبر).

به این ترتیب نباید تردید کرد که سؤال و جواب از روح انسان در قالب برزخی صورت می‌گیرد...1


1. پیام امام امیرالمؤمنین (ع)، جلد 3. (با تفاوت در متن)



تنزیل ـ قرآن آنلاین
نظرات () 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.