تبلیغات
اهالی بهشت و جهنم - تمناى بازگشت و جبران

تمناى بازگشت و جبران

نویسنده: مدیر وبلاگ
تاریخ: شنبه 19 مرداد 1392 ـ 18:36

(حَتَّی إِذَا جَاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ارْجِعُونِ ـ لَعَلِّی أَعْمَلُ صَالِحاً فِیمَا تَرَکْتُ کَلاَّ إِنَّهَا کَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا). (سورۀ مؤمنون، آیات 99 و 100)

«(آن‌ها هم‌چنان به راه غلط خود ادامه می‌دهند) تا زمانی که مرگ یکی از آنان فرا رسد، می‌گوید: "پروردگارا! مرا بازگردانید ـ شاید در برابر آنچه ترک کردم (و کوتاهی نمودم) عمل صالحی انجام دهم". (ولی به او می‌گویند:) چنین نیست! این سخنی است که او به زبان می‌گوید (و اگر بازگردد همان راه را ادامه می‌دهد).»

در لحظۀ مرگ و جدایی از دنیا هنگامی که چشم برزخی گشوده می‌شود و قسمتی از اسرار پشت پردۀ غیب بر انسان آشکار می‌گردد و نتیجۀ اعمال خویش را با چشم می‌بیند، دست خود را خالی از حسنات و پشت خویش را سنگین از بار گناهان مشاهده می‌کند. از گذشتۀ خویش به شدت نادم و پشیمان می‌گردد و به فکر جبران می‌افتد. در اینجا چنان که در آیۀ مورد بحث آمده رو به سوی فرشتگان قبض ارواح کرده و متوسل به درگاه خدا می‌شود؛ صدا می‌زند: «پرورگارا! مرا بازگردانید!»: (حَتَّی إِذَا جَاءَ أَحَدَهُمْ الْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ارْجِعُونِ).

«شاید در برابر آنچه ترک کردم (و کوتاهی نمودم) عمل صالحی انجام دهم»: (لَعَلِّی أَعْمَلُ صَالِحاً فِیمَا تَرَکْتُ).

اما سنّت پروردگار چنین اجازه‌ای را به هیچ‌کس نمی‌دهد؛ نه نیکوکاران راه بازگشت و افزایش عمل نیک را دارند و نه بدکاران راهی به سوی توبه و جبران، لذا به طور قاطع به او پاسخ داده می‌شود: «چنین نیست»: (کَلاّ).

سپس می‌افزاید: «این سخنی است که او به زبان می‌گوید (و اگر بازگردد همان راه را ادامه می‌دهد)»: (إِنَّهَا کَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا).

تمام مجرمان و جانیان به هنگامی که گرفتار چنگال مجازات می‌شوند چنین سخنانی بر زبان جاری می‌کنند؛ ولی به محض اینکه امواج بلا فرو بنشیند غالباً برنامه‌های سابق تکرار می‌شود.

قابل توجه اینکه مخاطب در «رَبّ» ذات پاک پروردگار است، ولی در (اِرْجِعُونِ): (مرا بازگردانید) ضمیر به صورت جمع آمده است.

مفسران گفته‌اند: این به خاطر احترام و تعظیم نسبت به مقام حق است و یا واقعاً مخاطب، فرشتگان پروردگارند که به صورت گروهی برای قبض ارواح می‌آیند.

این معنا نیز ممکن است که نخست دست به دامن لطف پروردگار می‌‌‌زند و سپس روی خود را به فرشتگان کرده و تقاضای بازگشت می‌کند.

شبیه همین معنا در آیۀ 10 سوره منافقون نیز آمده است؛ که می‌فرماید: «و از آنچه به شما روزی داده‌ایم انفاق کنید پیش از آنکه مرگ یکی از شما فرا رسد و بگوید: "پروردگارا! چرا مرگِ مرا مدت کمی به تأخیر نینداختی تا (در راه تو) صدقه دهم و از صالحان باشم؟!"»: (وَأَنْفِقُوا مِنْ مَّا رَزَقْنَاکُمْ مِّنْ قَبْلِ أَنْ یَأْتِىَ أَحَدَکُمْ الْمَوْتُ فَیَقُولَ رَبِّ لَوْلاَ أَخَّرْتَنِی إِلَی أَجَل قَرِیب فَأَصَّدَّقَ وَأَکُنْ مِّنَ الصَّالِحِینَ).

در اینجا در ذیل این آیه نیز به صورت دیگری به آن‌ها پاسخ منفی داده می‌شود؛ می‌فرماید: «خداوند هرگز مرگ کسی را هنگامی که اجل او فرا رسد به تأخیر نمی‌اندازد و خداوند به آنچه انجام می‌دهید آگاه است»: (وَلَنْ یُؤَخِّرَ اللهُ نَفْساً إِذَا جَاءَ أَجَلُهَا وَاللهُ خَبِیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ).

از آیۀ 28 سورۀ انعام نیز استفاده می‌شود که مجرمان همین سخن را در کنار دوزخ می‌گویند که از موضوع بحث خارج است...
1


1. پیام قرآن، جلد 5. (با تفاوت در متن)



تنزیل ـ قرآن آنلاین
نظرات () 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.